Extracellulaire Matrix

extracellulaire matrix

bron: foto; basicmedicalkey.com

Extracellulaire Matrix

De extracellulaire matrix (ECM) is een ingewikkeld netwerk dat is samengesteld uit specifieke eiwitten zoals; collageen, elastine, fibrilline, proteoglycanen (hyaluronzuur) en glycoproteïnen. Het is een vloeistof die zich buiten en dus tussen de cellen bevindt. En een belangrijk onderdeel voor als je als professional met de huid werkt. Het geeft stevigheid en structuur aan de weefsels en geeft zo de huid haar driedimensionale structuur.

Onderdelen van de ECM zijn met elkaar verbonden zodat ze een structureel stabiele structuur vormen, wat bijdraagt aan de mechanische eigenschappen van weefsels. Dit speelt ook een cruciale rol bij facial cupping.
Daarnaast is de ECM is ook een reservoir van groeifactoren en bioactieve moleculen.

Het is een zeer dynamisch zelfstandig systeem wat van vitaal belang is en die de meest fundamentele gedragingen en kenmerken van cellen bepaalt en controleert, zoals; 

  • Proliferatie,
  • Adhesie,
  • Migratie,
  • Polariteit,
  • Differentiatie,
  • Apoptose

Een regelsysteem dat zich door het gehele lichaam begeeft

De extracellulaire matrix

Het al dan niet goed functioneren van de cellen is, heel logisch, afhankelijk van hun leefmilieu, de directe omgeving van de cel. Dit leefmilieu van de cellen wordt gevormd door wat we de extracellulaire matrix (ECM) noemen. Dit plastische netwerk wat zich vlak onder de epidermis bevindt is meer dan bindweefsel alleen, het is tevens opgebouwd uit een uitgebreid netwerk van capillairen (zeer fijne bloedvaatjes, haarvaten genoemd), uiteinden van zenuwen van het autonome zenuwstelsel en vocht.

De processen die in deze matrix plaatsvinden worden aangeduid als de matrix regulatie, en is het grootste regelsysteem dat we door het hele lichaam tegenkomen. De ECM regulatie regelt:

  1. Aanvoer van voedingsstoffen voor de cellen.
  2. Afvoer van afvalstoffen afkomstig van de cellen.

Niet alleen alle immuunprocessen vinden er plaats , maar ook de processen die te maken hebben met weefselherstel.

Daarmee is het verantwoordelijk voor alle basale functies. Eenvoudig gezegd, de extracellulaire matrix is op de een of andere manier bij iedere functie en elk proces in een levend lichaam, betrokken.  Onder de juiste omstandigheden zal de matrix heel snel en als één geheel reageren op prikkels. De ECM is via het capillaire netwerk verbonden met het hormoonstelsel en via de perifere zenuwen van het autonome zenuwstelsel met het centrale zenuwstelsel. Aangezien beide regelsystemen met elkaar verbonden zijn op het niveau van de hersenstam, kunnen de hogere regulatie centra ook beïnvloed worden door de ECM.

De Extracellulaire Matrix bepaalt de gezondheid van cellen

Afstemming tussen cellen en weefsel

Communicatie tussen de extracellulaire matrix en de cellen is de hoofdtaak van dit regelsysteem.
Deze communicatie betreft de groei en stabiliteit van de cel zelf. Er is steeds meer bewijs dat de biochemische en biomechanische eigenschappen van de ECM de plasticiteit van kankercellen beïnvloeden en vice versa. Ook mentale veroudering en de ziekte van Alzheimer is direct gekoppeld aan een verminderd regeneratie vermogen in de ECM van zenuwen.

Het gezond houden van cellen wordt “remodelling genoemd“. Deze remodelling processen zijn van vitaal belang in de homeostase van het lichaam en maken normale cellulaire functies mogelijk. Als dit proces ontregeld raakt, leidt dit tot pathologische processen en uiteindelijk tot verschillende ziekten. Als de balans verstoort raakt ontstaan er ontstekingen en verschillende degeneratieve processen.

Het ECM, wordt ook wel grondsubstantie genoemd

Het ligt in de dermis waar de fibroblastcellen de productie van collageen, elastine en laminine vezels stimuleren.

4 Belangrijke biomoleculen:
  1. Structurele eiwitten: collageen en elastine vezels
  2. Gespecialiseerde eiwitten: fibrilline, fibronectine en laminine
  3. Proteoglycanen en Glycoproteïnen
    Proteoglycanen zijn proteïnen met daar aan vast lange ketens van polysachariden GAG’s (glycoaminoglycanen). De polysachariden zijn het dominante deel van het molecuul. De meest dominante GAG is hyaluronzuur, wat 1000x zijn eigen gewicht aan water kan binden.
    Andere GAG’s zijn chondroïtinesulfaat, dermatansulfaat en keratansulfaat.
    Alle GAG’s behalve hyaluronzuur maken een verbinding met een proteïne van proteoglycanen.

    Proteoglycanen gedragen zich als een spons, trekken water aan en binden water en helpen met het transport van water en andere moleculen door de extracellulaire matrix. 
  4. Heparine sulfaat speelt een rol bij de celhechting, -ontwikkeling en -verdeling.
Voor meer en uitgebreidere informatie over de Extracellulaire Matrix zie deze link en deze link

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Winkelwagen